29 kwietnia – Światowy Dzień Immunologii
Międzynarodowy Dzień Immunologii obchodzony 29 kwietnia to doskonała okazja, aby zwrócić uwagę na znaczenie badań w tej dziedzinie. Sprawny układ odpornościowy to podstawa zdrowia, a badania z tego zakresu mają ogromne znaczenie dla przyszłości leczenia wielu chorób.
Nasza odporność zależy od wielu czynników, zarówno genetycznych, jak i środowiskowych, rozwija się stopniowo i osiąga pełną dojrzałość we wczesnej dorosłości. Układ odpornościowy pełni kluczową rolę w ochronie przed drobnoustrojami, szkodliwymi substancjami, toksynami oraz zmianami komórkowymi, które mogą prowadzić do rozwoju chorób. Na jego funkcjonowanie wpływają m.in. dieta, aktywność fizyczna, sen, poziom stresu oraz stan mikrobioty jelitowej. Dzięki sprawnej działalności układu odpornościowego większość infekcji przebiega łagodnie.
Immunologia to nauka ściśle związana z układem odpornościowym, badająca biologiczne i biochemiczne mechanizmy obronne organizmu oraz reakcje odpornościowe na czynniki zewnętrzne. Badania prowadzone w zakresie immunologii pozwalają zrozumieć występujące reakcje i zaburzenia w organizmie. Układ odpornościowy musi działać w równowadze zwalczając patogeny i nie atakując przy tym własnych tkanek. Gdy ta równowaga zostaje zaburzona, mogą wystąpić choroby autoimmunologiczne (polegające na błędnym atakowaniu własnych tkanek i narządów przez organizm).
Ponadto, wiedza z zakresu immunologii znajduje szerokie zastosowanie w diagnostyce i leczeniu wielu chorób. Przykładem jest immunoterapia nowotworów, która wspiera naturalne mechanizmy obronne organizmu w walce z komórkami rakowymi. Jedną z nowoczesnych metod jest terapia CAR-T, uznawana za przełom w leczeniu niektórych nowotworów krwi.
W 2025 roku przyznano Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny za odkrycia zagranicznych badaczy Badacz dotyczące regulacji układu odpornościowego, w tym roli limfocytów T regulatorowych zapobiegających nadmiernej reakcji immunologicznej. Odkrycia te wyjaśniły, w jaki sposób organizm unika autoagresji oraz otworzyły drogę do nowych terapii chorób autoimmunologicznych i nowotworów. [Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. LINK]
W Polsce w 2025 r. w Klinice Hematologii, Terapii Komórkowych i Chorób Wewnętrznych Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego oraz na Uniwersytecie Medycznym im. Piastów Śląskich we Wrocławiu po raz pierwszy podano pacjentowi akademicką terapię CAR-T, przygotowaną w krajowym ośrodku naukowym. Terapia ta polega na wykorzystaniu własnych limfocytów pacjenta, które po modyfikacji genetycznej są zdolne do rozpoznawania i niszczenia komórek nowotworowych. Zachęcamy do zapoznania się z artykułem ABM: LINK
Układ odpornościowy chroni nasze zdrowie, a postęp badań w immunologii otwiera nowe możliwości leczenia i profilaktyki chorób. Świadomość jego roli pozwala lepiej zrozumieć, jak działa organizm i jak wspierać jego naturalne mechanizmy obronne. Odkrycia w immunologii oraz innowacyjne terapie pokazują, że wiedza o odporności nie tylko pozwala lepiej chronić zdrowie, ale także zmienia medycynę na całym świecie.
Zachęcamy do zapoznania się z materiałami edukacyjnymi na temat badań klinicznych opracowanymi przez Agencję Badań Medycznych: LINK
Bibliografia:
- Światowy Dzień Immunologii: LINK
- In brief: How does the immune system work? Institute for Quality and Efficiency in Health Care (IQWiG); 2006-: LINK
- Choroby autoimmunologiczne LINK
- Artykuł pt. „Medyczny nobel za regulację odpowiedzi immunologicznej” Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. LINK
- Artykuł ABM pt. „Pierwsze w Polsce akademickie CAR-T podane pacjentowi – przełom w leczeniu nowotworów krwi”: LINK
- Balancing immunity with Tregs. Nat Biotechnol 44, 1–2 (2026): LINK
- Materiały edukacyjne ABM: LINK
- Strona internetowa Stowarzyszenia na rzecz osób z niedoborami odporności Immunoprotect: LINK
Autorka: Milena Ławrów