Terapia LiPyDau - chemioterapeutyk wykazujący skuteczność wobec wielu typów nowotworów
Wyniki najnowszych badań opublikowanych w czasopiśmie Molecular Cancer, prowadzonych przez zespół badaczy Badacz z Uniwersytetu Medycznego w Wiedniu, Węgierskiego Centrum Badań Nauk Przyrodniczych (HUN-REN) oraz Uniwersytetu Loránda Eötvösa w Budapeszcie, wskazują, że nowy chemioterapeutyk – LiPyDau w badaniach przedklinicznych wykazał wyjątkową skuteczność wobec wielu typów nowotworów.
W związku z tym, że wcześniej zsyntetyzowana, bardzo silnie działająca pochodna antracyklin – grupy leków przeciwnowotworowych stosowanych od wielu lat w onkologii – chemicznie zmodyfikowana forma daunorubicyny wykazywała zbyt dużą toksyczność, aby można ją było bezpośrednio podać chorym pacjentom, naukowcy opracowali specjalną formę leku. Zmodyfikowana forma daunorubicyny została zamknięta w mikroskopijnych pęcherzykach lipidowych zwanych liposomami, tworząc preparat LiPyDau. Dzięki temu liposomalna forma leku dostarcza substancję czynną bezpośrednio do komórek nowotworowych, ograniczając jednocześnie uszkodzenia zdrowych tkanek. W badaniach przedklinicznych na modelach mysich różnych typów nowotworów, LiPyDau znacząco redukował masę guza, a w niektórych przypadkach całkowicie go eliminował, np. pojedyncza dawka leku niemal całkowicie zahamowała wzrost guzów w modelu czerniaka. W nowotworze płuca lek był skuteczny zarówno w standardowym modelu zwierzęcym, jak i w modelu z ludzkimi komórkami nowotworowymi opornymi na standardowe leczenie. W przypadku raka piersi u myszy zastosowanie LiPyDau prowadziło do niemal całkowitej regresji guza, a w dziedzicznych, trudnych do leczenia postaciach raka piersi – do trwałej eliminacji nowotworu. LiPyDau wykazał również wysoką skuteczność wobec komórek nowotworowych opornych na wiele leków. Wyjątkowa skuteczność terapii wynika z jej unikalnego mechanizmu działania.
Antracykliny, takie jak daunorubicyna, należą do najczęściej stosowanych w medycynie leków przeciwnowotworowych na świecie. Ich skuteczność kliniczna jest jednak często ograniczana przez toksyczność i rozwój oporności na leczenie. Wprowadzenie liposomalnej formuły leku – czyli zamknięcie substancji czynnej w nanometrowych pęcherzykach tłuszczowych, jest szansą na bardziej skuteczne niż dotychczas leczenie różnych typów nowotworów ograniczając tym samym toksyczność i lekooporność.
Bibliografia:
- Füredi A., Tóth S., Hegedüs K. i wsp. Safe delivery of a highly toxic anthracycline derivative through liposomal nanoformulation achieves complete cancer regression. Molecular Cancer 24, 269(2025). https://doi.org/10.1186/s12943-025-02444-1
- https://tygodnikmedyczny.pl/lipydau-nowy-lek-przeciwnowotworowy-o-wyjatkowym-potencjale-terapeutycznym/ [dostęp 14.11.2025]
Autorka: dr n. o zdr. Magdalena Jabłońska, główny specjalista ds. rozwoju Polskiej Sieci Badań Klinicznych