Tadzik w świecie naukowych odkryć: Wirtualna rzeczywistość a zmniejszanie bólu i lęku związanego z procedurami medycznymi u dzieci i młodzieży
Witajcie, to ja Tadzik – Wasz Ambasador Pediatrycznych Badań Klinicznych.
Dzisiaj chcę przybliżyć temat dotyczący wykorzystywania wirtualnej rzeczywistości na zmniejszanie bólu i lęku związanego z procedurami medycznymi u dzieci i młodzieży.
W ostatnich latach obserwuje się znaczący rozwój wirtualnej rzeczywistości (ang. virtual reality), czyli trójwymiarowego środowiska komputerowego symulowanego za pomocą technologii informatycznej. W zależności od przeznaczenia może ona zawierać elementy fikcyjne (wykorzystywane np. grach science-fiction) lub świata rzeczywistego (używanych m.in. do wizualizacji naukowych czy architektonicznych). Większość wirtualnych środowisk umożliwia interakcję z użytkownikiem, dzięki zastosowaniu różnego rodzaju czujników, które zapewniają realistyczne wrażenie zaprojektowanego otoczenia. Początkowo technologia ta była wykorzystywana głównie w celach rozrywkowych, przyczyniając się do istotnych zmian w branży gier komputerowych, jednak w ostatnich latach coraz częściej analizuje się jej potencjał w kontekście zastosowań medycznych.
Dotychczas wirtualna rzeczywistość znajduje szerokie zastosowanie zarówno w edukacji, jak i w procesie leczenia. Technologia ta umożliwia wizualizację struktur anatomicznych, doskonalenie praktycznych umiejętności medycznych oraz przeprowadzanie symulacji zabiegów operacyjnych. Liczne kontrolowane badania kliniczne Badanie kliniczne potwierdzają jej skuteczność terapeutyczną, m.in. w leczeniu zaburzeń lękowych, zespołu stresu pourazowego, fobii oraz w neurorehabilitacji.
Wirtualna rzeczywistość znajduje coraz szersze zastosowanie również w populacji pediatrycznej. Obecnie prowadzone są liczne badania kliniczne oceniające jej wykorzystanie jako niefarmakologicznej metody wspomagającej opiekę medyczną u dzieci, w szczególności w zakresie redukcji bólu, lęku i stresu związanego z procedurami diagnostycznymi i terapeutycznymi. Skuteczne kontrolowanie bólu, strachu i lęku towarzyszących procedurom medycznym odgrywa kluczową rolę w poprawie dobrostanu dziecka oraz jego rodziny w trakcie leczenia lub diagnostyki. Na podstawie badań klinicznych stwierdzono, że wykorzystanie wirtualnej rzeczywistości jest skuteczne w redukcji lęku okołooperacyjnego i związanego z procedurami z użyciem igieł, a także podczas opatrywania ran u pacjentów pediatrycznych. Niemniej jednak skuteczność tej metody nie została potwierdzona w przypadku ostrego bólu.
Wykorzystywanie wirtualnej rzeczywistości w opiece zdrowotnej może wspomagać niefarmakologiczne łagodzenie bólu i lęku u dzieci. Należy jednak pamiętać, że jej efektywność w dużej mierze zależy od właściwego jej stosowania oraz identyfikacji wyzwań jakie niesie ze sobą ta technologia.
Bibliografia:
- Baniasadi T, Ayyoubzadeh SM, Mohammadzadeh N. Challenges and Practical Considerations in Applying Virtual Reality in Medical Education and Treatment. Oman Med J. 2020 May 18;35(3):e125. doi: 10.5001/omj.2020.43. PMID: 32489677; PMCID: PMC7232669.
- Savaş EH, Semerci R, Bayram C. The effect of a biofeedback-based virtual reality game on pain, fear and anxiety levels during port catheter needle insertion in pediatric oncology patients: A randomized controlled study. Eur J Oncol Nurs. 2024;70:102621. doi: 10.1016/j.ejon.2024.102621.
- Fussek-Styga U, Błaszczyk A, Trojan S, Kwieciński J, Miszuda S, Szwedkowicz A, et al. Virtual Reality as a method to reduce pain and anxiety in pediatric patients - a review. J Educ Health Sport. 2023;31(1):80-93. doi: http://dx.doi.org/10.12775/JEHS.2023.31.01.008.
- Alqudimat M, Mesaroli G, Lalloo C, Stinson J, Matava C. State of the Art: Immersive Technologies for Perioperative Anxiety, Acute, and Chronic Pain Management in Pediatric Patients. Curr Anesthesiol Rep. 2021;11(3):265-74. doi: 10.1007/s40140-021-00472-3. PMID: 34276254; PMCID: PMC8277426.
- Althumairi A, Sahwan M, Alsaleh S, Alabduljobar Z, Aljabri D. Virtual Reality: Is It Helping Children Cope with Fear and Pain During Vaccination? J Multidiscip Healthc. 2021 Sep 21;14:2625-32. doi: 10.2147/JMDH.S327349. PMID: 34584419; PMCID: PMC8464586.
- Chad R, Emaan S, Jillian O. Effect of virtual reality headset for pediatric fear and pain distraction during immunization. Pain Manag. 2018 May;8(3):175-9. doi: 10.2217/pmt-2017-0040. PMID: 29722606.
- Gold JI, Mahrer NE. Is Virtual Reality Ready for Prime Time in the Medical Space? A Randomized Control Trial of Pediatric Virtual Reality for Acute Procedural Pain Management. J Pediatr Psychol. 2018 Apr;43(3):266-75. doi: 10.1093/jpepsy/jsx129. PMID: 29053848.
- Lambert V, Boylan P, Boran L, Hicks P, Kirubakaran R, Devane D, et al. Virtual reality distraction for acute pain in children. Cochrane Database Syst Rev. 2020 Oct 22;10(10):CD010686. doi: 10.1002/14651858.CD010686.pub2. PMID: 33089901; PMCID: PMC8094164.
- Russo L, Tozzi AE, Mastronuzzi A, Croci I, Gesualdo F, Campagna I, et al. Feasibility of a VR Intervention to Decrease Anxiety in Children with Tumors Undergoing CVC Dressing. Int J Environ Res Public Health. 2022 Sep 21;19(19):11953. doi: 10.3390/ijerph191911953. PMID: 36231250; PMCID: PMC9565196.
- Jain S, Armstrong M, Luna J, Thakkar RK, Fabia R, Groner JI, et al. Cechy rzeczywistości wirtualnej wpływają na skuteczność terapii przeciwbólowych VR u dzieci z oparzeniami: randomizowane Randomizacja badanie kliniczne. PLoS Dig Dis. 2024 Jan 25; DOI: 10.1371/journal.pdig.0000440.
- Walther-Larsen S, Petersen T, Friis SM, Aagaard G, Drivenes B, Opstrup P. Immersive Virtual Reality for Pediatric Procedural Pain: A Randomized Clinical Trial. Hosp Pediatr. 2019;9(7):501–507. doi: 10.1542/hpeds.2018-0249.
- Gold JI, SooHoo M, Laikin AM, Lane AS, Klein MJ. Wpływ interwencji z wykorzystaniem immersyjnej rzeczywistości wirtualnej na ból i lęk związane z założeniem cewnika dożylnego w warunkach pediatrycznych: randomizowane badanie kliniczne. JAMA Netw Open. 2021;4(8):e2122569. doi:10.1001/jamanetworkopen.2021.22569.
- Esposito C, Autorino G, Iervolino A, Vozzella EA, Cerulo M, Esposito G, et al. Skuteczność programu wirtualnej rzeczywistości w chirurgii dziecięcej w celu zmniejszenia lęku i objawów stresu w fazie przedoperacyjnej: prospektywne randomizowane badanie kliniczne. [Online] Dostępne z: https://orcid.org/0000-0002-3256-7576.
- Armstrong M, Lun J, Groner JI, et al. Mobile phone virtual reality game for pediatric home burn dressing pain management: a randomized feasibility clinical trial. Pilot Feasibility Stud. 2022;8:186. doi: 10.1186/s40814-022-01150-9.
Autorka: dr Daria Urbańska